اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۲ اردیبهشت ۱۴۰۳

سخن عبدالله بن مسعود درباره عثمان

متن فارسی

سخن عبد الله بن مسعود صحابی و بدری عالی مقام

در این جلد، احادیث و روایات تاریخی یی را آوردیم حاکی از نظریه عبد الله بن مسعود درباره عثمان. و دیدیم که از مخالفین عثمان بوده و به او انتقادات سخت داشته و بارها بر او تاخته است و با شرح کارهای خودسرانه و بدعت آمیز عثمان برای مردم عراق آنان را علیه حکومت او شورانده است. عثمان بهمین سبب او رابشدت مواخذه و تبعید و زندانی نموده و مواجبی را که از خزانه عمومی داشته برای سالها قطع کرده و دستور داده اورا با خشونت از مسجد پیامبر (ص) بیرون اندازند بطوریکه مامورانش او را بر زمین زده و دنده اش را شکسته اند، و خود عثمان به او چهل تازیانه زده است.

ابن مسعود چون عثمان را آدم بد و زشتکار و منحرفی میدانسته تا آخرین لحظه زندگی از او خشمگین بوده و وصیت کرده که وقتی درگذشت عثمان بر او نماز نگزارد، زیرا او را عادل و در خور اقامه نماز میت نمیدانسته است. طه حسین مینویسد “: آورده اند که عبد الله بن مسعود زمانی که در کوفه بود خون عثمان را حلال و مهدور میدانست، و برای مردم نطق کرده میگفت: بدترین کارها، کارهای نو درآورده و ساخته است، و هر رویه نو درآورده ای بدعت است، و هر بدعتی گمراهی است، و هر گمراهی در آتش (دوزخ). و با این سخن به عثمان و استاندارش ولید اشاره داشت “. این، نظریه یک صحابی عظیم الشان درباره عثمان است. بعد از اینکه شخصیتی مثل عبد الله بن مسعود، مردی که” از لحاظ اعتقاد و روش و حرکات شبیه ترین فرد به پیامبر اکرم (ص) است ” چنین اظهار نظری درباره عثمان کرده چگونه بعضی به خود اجازه میدهند که عثمان را تقدیس نموده و حرمت دارند؟

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 9، ص: 163

متن عربی

حدیث عبد اللَّه بن مسعود الصحابیّ البدریّ العظیم

مرّ فی هذا الجزء (ص 3- 6) شطر من أحادیثه المعربة عن رأیه السدید فی عثمان و عمّا کان حاملًا بین جنبیه من الموجدة علیه، و أنّه کان من الناقمین علیه یعیبه و یقدح فیه، أفسد علیه العراق بذکر محدثاته، و أخذه عثمان بذلک أخذاً شدیداً و حبسه و هجره و منعه عطاءه سنین و أمر به و أُخرج من مسجد رسول اللَّه إخراجاً عنیفاً، و ضرب به الأرض فدقّ ضلعه و ضربه أربعین سوطاً.

و کان ابن مسعود علی اعتقاده السیّئ فی الرجل مغاضباً له حتی لفظ نفسه الأخیر و أوصی أن لا یصلّی علیه، و فی الفتنة الکبری «3» (ص 171): روی أنّ ابن مسعود کان یستحلّ دم عثمان أیّام کان فی الکوفة، و هو کان یخطب الناس، فیقول: إنّ شرّ الأُمور محدثاتها، و کلّ محدث بدعة، و کلّ بدعة ضلالة، و کلّ ضلالة فی النار». یعرّض فی ذلک بعثمان و عامله الولید. انتهی.هذا رأی ذلک الصحابیّ العظیم فی الرجل، فبأیّ تمحّل یتأتّی للباحث تقدیس

                        الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 9، ص: 163

عثمان بعد ما یستحلّ دمه أو یشدّد النکیر علیه و یراه صاحب محدثات و بدع مثل ابن مسعود أشبه الناس هدیاً و دلّا و سمتاً بمحمد نبیّ العظمة صلی الله علیه و آله و سلم؟