اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۹ خرداد ۱۴۰۳

توقیفی بودن ترتیب آیات قرآن

متن فارسی

اجماع و نصوص مترادفه بر این امر قایم است که ترتیب آیات (قرآن) توقیفی است، و شبهه در این امر نیست.

اما اجماع به این امر:

عده ای از علمای تفسیر از جمله، زرکشی در “البرهان” و ابوجعفر بن زبیر در  “مناسبات” این مطلب را نقل کرده اند، و عبارت ابن زبیر این است:

ترتیب آیات (قرآن) در سوره های آنها به توقیف و امر و اعلام (پیغمبر صلی الله علیه و آله) واقع گشته، بدون اینکه در این موضوع خلافی بین مسلمین باشد

سپس نصوصی را ذکر کرده بر اینکه:

رسول خدا صلی الله علیه و آله آنچه را که از قرآن بر او نازل می شد به همین ترتیبی که هم اکنون در مصحف های ما (قرآن) ثبت است به اصحاب خود تعلیم می فرمود و تعلیم او بدین نحو به توقیف و اعلام جبرئیل علیه السلام بود که هنگام نزول هر آیه بیان می داشت که جای نوشتن این آیه در عقب فلان آیه در فلان سوره است.

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏1، ص: 443

متن عربی

فصلٌ: الإجماع و النصوص المترادفة على أنَّ ترتیب الآیات توقیفیّ لا شبهة فی ذلک، أمّا الإجماع فنقله غیر واحد منهم: الزرکشی فی البرهان «2»، و أبو جعفر بن الزبیر فی مناسباته، و عبارته: ترتیب الآیات فی سورها واقع بتوقیفه صلى الله علیه و سلم و أمره من غیر خلاف فی هذا بین المسلمین.

ثمّ ذکر نصوصاً على أنَّ النبیّ صلى الله علیه و سلم کان یلقِّن أصحابه و یعلِّمهم ما نزل علیه من القرآن على الترتیب الذی هو الآن فی مصاحفنا بتوقیف جبرئیل إیّاه على ذلک، و إعلامه عند نزول کلّ آیة: أنَّ هذه الآیة تکتب عقب آیة کذا فی سورة کذا. انتهى.