logo-samandehi

خدایا! من از عثمان راضی شده ام، تو هم راضی باش

پاره ای از روایات جعلی در فضیلت عثمان

36/ مسعر از زبان عطیه از ابو سعید می گوید : پیامبر خدا (ص) را دیدم که از اول شب تا سپیده دم دستها را به دعا برداشته می گوید : خدایا من از عثمان راضی شده ام تو هم راضی باش .

این را ابن جوزی در دو کتابش ” تبصره ” و ” تلخیص ” بطور ” مرسل ” ثبت کرده است، پنداری حدیثی مسلم و ثابت است. این اولین حدیثی است که در فضائل عثمان آورده . واحدی همین را در ” اسباب النزول ” بطور ” مرسل ” آورده و می افزاید: بر اثر آن خداوند متعال این آیه را که « کسانی که دارائیشان را در راه خدا انفاق می کنند … » فرو فرستاد. ابن کثیر آن را در تاریخش می آورد بدون این که رجال سندش را – جز همان سه نفر نامبرده – ذکر کند. شاید او و دیگر کسانی که آن را بطور ” مرسل ” و با سند ناقص آورده اند دیده اند در سندش نام عناصر بی اعتباری هست که حرفشان قابل پذیرفتن و نقل نیست، و نخواسته اند با انگشت گذاشتن روی عیب ناکی های آن در روایتی که حاکی از فضائل و افتخارات عثمان است خدشه ای بنمایند .

نسبت عجیبی به پیامبر گرامی داده اند . می گویند از اول شب تا سپیده دم مشغول دعا کردن در حق عثمان بود. و معنی حرفشان این می شود که از فرائض خویش غافل ماند، ومثلا نماز شب و نماز ” وتر ” را که تکلیف اختصاصی وی بود بجا نیاورد . آیا وحی تازه ای آمده و او را از پرداختن به تکالیف عبادی اش به دعای عثمان واداشته بود، یا حقیقت چیز دیگری است ؟ حقیقت بنا به نوشته سیوطی این است که در آن شب نه تنها از اول تا سپیده دمان در حق عثمان دعا نمی کرده بلکه یک لحظه هم دعا نکرده است، زیرا وی در ” خصائص الکبری ” اسم همه کسانی را که پیامبراکرم (ص) در حقشان دعا فرموده آورده است حتی ذکر نام یک یهودی را فرو نگذاشته ولی در آن میان اثری از اسم عثمان نیست .

پیامبر (ص) اگر بخاطر کمک عثمان در تدارک سپاه ” تنگدستی ” چنانکه از روایت ” واحدی” بر می آید او را یک شب پیوسته دعا کرده باشد قطعا می بایست ابوبکر را که – به ادعای آن جماعت – همه دارائیش را انفاق نمود، و پیامبر (ص) بیش از هر کس ممنون بخشندگی های او بوده یک شبانه روز دعا کرده باشد. لکن کی و کجا چنین کرده است؟ در صورتی که می خواست هر وقت کسی برای انجام مهمی کمک مالی و بخششی می نماید او را دعا کند باید شبانه روز سرگرم دعا در حق این و آن می بود و چه بسیار بودند چنین کمک کنندگان، و چه دشوار می گشت وظیفه پیامبر (ص) اگر برای عثمان شبی تا به صبح دستها را به دعا بر می داشت برای ابوبکر و انصار که در جنگ و صلح بی دریغ از مال خویش بخشیدند و دیگر کسان که گنجها سیم و زر برای پیشبرد نهضت اسلام تقدیم کردند باید دستها را به دعا نگه می داشت . درباره افزوده ” واحدی ” که آن آیه شریفه در مورد کمک مالی عثمان فرود آمده است در جلد هشتم سخن گفتیم و ثابت کردیم درست نیست .

( الغدیر فی الکتاب و السنة و الادبج 9 ص 470 )

رفتن به بالا