اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۲۰ مرداد ۱۴۰۵

خوردن گوشت و شراب، دین را فاسد می کند

متن فارسی

82 رأى خلیفه در خوردن گوشت
از عبد الله بن عمر نقل شده که گوید: عمر می آمد کشتارگاه زبیر بن عوام … در بقیع و در مدینه غیر از آن کشتارگاهى نبود پس می آمد و با او (درّه) شلاق مخصوص او بود پس وقتى می دید مردى گوشتى خرید دو روز پى در پى او را با شلاقش می زد و می گفت آیا شکمت دو روز گرسنه مانده.
2- از میمون بن مهران حکایت شده که مردى از انصار به عمر بن خطاب گذشت که گوشتى به دست گرفته بود پس عمر گفت به او: این چىست؟، گفت: گوشت براى خانواده ‏ام می برم اى امیر مومنان گفت خوب است. پس فردا به او گذشت و با او گوشت بود، پس به او گفت: این چىست؟ گفت گوشت اهل من است، گفت: خوب است، سپس روز سوم به او گذشت و با او گوشت بود پس گفت: این دیگر چىست؟ گفت اى امیر مومنان گوشت خانواده من است. پس با شلاقش بر سر او زد آنگاه بالاى منبر رفت و گفت: «ایاکم و الاحمرین اللحم و النبیذ» بر شما باد که از دو سرخى دورى کنید، گوشت و مشروب چون که این دو فاسد کننده دین و تلف کننده مال است. «1»
امینى (رضوان الله علیه) گوید: این فقه عجیبى است. نمی شناسیم مفاد و معناى آن را «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللَّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ»«2» بگو چه کسى حرام کرده زینتى را که خدا براى بنده‏گانش بیرون آورده و روزى‏ هاى پاک و پاکیزه را و این جمع نمی شود با حدیثی که از پیامبر بزرگ آمده از قول آن حضرت صلّى الله علیه و آله: آقاى خورش ها در دنیا و آخرت گوشت و آقاى مشروبات در دنیا و آخرت آب است.«3»
و آنچه که در روایت صحیحى از ابن عباس آمده از اینکه مردى نزد پیامبر صلّى اللّه علیه و آله آمد و گفت: اى رسول خدا من وقتى که گوشتى گیرم آمد آن را توزیع و تقسیم به زنها می کنم و شهوت من تحریک می شود، پس گوشت را بر خودم حرام کردم، پس خداوند نازل فرمود اى کسانی که ایمان آوردید حرام نکنید پاکهاى آنچه که خدا بر شما حلال کرده بر شما و تجاوز از حدّ نکنید که خدا متجاوزین را دوست ندارد بخورید از آنچه که روزى شما نموده خدا که حلال و پاکیزه است «4»
و بنا بر فرض کراهت در ادامه خوردن گوشت پس آیا دو روز یا سه روز پى در پى خوردن و ادامه دادن جرم و موجب تعزیر و شکنجه به شلّاق عمری است و آیا مفسده و زیان گوشت به مفسده و زیان شراب حرام می رسد پس بوده باشد در آن وقت فاسد کننده دین و تلف کننده مال و اگر به این رأى عمل شود در اصناف و اقشار مسلمین هر آینه واجب است که شلّاق در حالى از احوال بیکار نباشد و مرتبا بر سر مسلمین آشنا شود

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏6، ص: 377

متن عربی

82- رأی الخلیفة فی أکل اللحم
1- عن عبد اللَّه بن عمر، قال: کان عمر یأتی مجزرة الزبیر بن العوّام رحمه الله بالبقیع و لم یکن بالمدینة مجزرة غیرها فیأتی معه بالدرّة، فإذا رأى رجلًا اشترى لحماً یومین متتابعین ضربه بالدرّة و قال: ألا طویت بطنک یومین؟
2- عن میمون بن مهران: أنّ رجلًا من الأنصار مرّ بعمر بن الخطّاب و قد تعلّق لحماً، فقال له عمر: ما هذا؟ قال: لحمة أهلی یا أمیر المؤمنین، قال: حسن، ثمّ مرّ

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏6، ص: 377

به من الغد و معه لحم، فقال: ما هذا؟ قال: لحمة أهلی. قال: حسن، ثمّ مرّ به الیوم الثالث و معه لحم، فقال: ما هذا؟ قال: لحمة أهلی یا أمیر المؤمنین، فعلا رأسه بالدرّة ثمّ صعد المنبر فقال: إیّاکم و الأحمرین: اللحم و النبیذ فإنّهما مفسدة للدین متلفة للمال «1».
قال الأمینی: هذا فقه عجیب لا نعرف مغزاه (قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِینَةَ اللَّهِ الَّتِی أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ‏) «2»، و لا یجتمع مع ما جاء عن النبیّ الأعظم من قوله صلى الله علیه و آله و سلم: «سیّد الإدام فی الدنیا و الآخرة اللحم، و سیّد الشراب فی الدنیا و الآخرة الماء» «3».
و ما جاء فی صحیحة عن ابن عبّاس من أنّ رجلًا أتى النبیّ صلى الله علیه و آله و سلم فقال: یا رسول اللَّه إنّی إذا أصبت اللحم انتشرت للنساء و أخذتنی شهوتی فحرّمت علیّ اللحم. فأنزل اللَّه (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَیِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَکُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ* وَ کُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلالًا طَیِّباً) «4».
و على تقدیر الکراهة فی إدمان أکل اللحم فهل أکله یومین متوالیین أو ثلاثة متوالیة من الإدمان؟ و هل یستتبع ذلک التعزیر بالدرّة؟ و هل یبلغ مفسدته مفسدة النبیذ المحرّم فکان لدته مفسدة للدین و متلفة للمال؟ و لو أخذ بهذا الرأی فی أجیال المسلمین لوجب أن لا تهدأ الدرّة فی حال من الأحوال.