اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۸ خرداد ۱۴۰۳

به خدا معاویه زیرک ‏تر و سیاستمدارتر از من نیست

متن فارسی

70- مولای متقیان در نطقی می فرماید: «بخدا معاویه زیرک تر و سیاستمدارتر از من نیست، اما او خیانت می کند و پیمانشکنی و زشتکاری. و اگر نفرتم از خیانت و پیمانشکنی نبود من از زیرکترین و سیاستمدارترین افراد بودم، لکن هر خیانت و پیمانشکنی یی زشتکاری یی است و هر زشتکاری یی را کیفری و هر خیانتکار پیمانشکنی در قیامت پرچمی دارد که از روی آن شناخته و انگشت نما می شود.» «1»
ابن ابی الحدید در شرح این نطق سخنان مفیدی آورده و آن را خوب تفسیر و بسط داده است و از جمله سخن جاحظ- ابو عثمان- را درباره معاویه نوشته است و سخن ابو جعفر نقیب را که می گوید: معاویه نه از آن جهت دوزخی است که علی را تهدید کرده یا با وی جنگیده است، بلکه بدانسبب که عقیده درستی نداشته و ایمان راستی، و او و پدرش از سران منافقان بوده اند و هرگز از ته دل مسلمان نگشتند، بلکه فقط اظهار مسلمانی کردند. و حرف های معاویه و آنچه از زبانش در رفته و سخنانی که از او ثبت و حفظ گشته آن قدر هست که ثابت می نماید عقیده اش فاسد و ناخالص بوده است …»

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 10، ص: 246

متن عربی

70-و من خطبة لمولانا أمیر المؤمنین علیه السلام: «و اللَّه ما معاویة بأدهی منّی، و لکنّه یغدر و یفجر، و لولا کراهیة الغدر لکنت من أدهی الناس، و لکن کلّ غدرة فجرة، و لکلّ فجرة کفرة، و لکلّ غادر لواء یُعرف به یوم القیامة».

و لابن أبی الحدید فی شرحه «3» (2/572- 589) کلمة ضافیة فی شرح هذه الخطبة فیها فوائد جمّة من جهات شتّی، و منها کلمة الجاحظ أبی عثمان حول معاویة،

                        الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 10، ص: 246

و قول أبی جعفر النقیب: إنّ معاویة من أهل النار لا لمخالفته علیّا و لا بمحاربته إیّاه، و لکن عقیدته لم تکن صحیحة و لا إیمانه حقّا، و کان من رءوس المنافقین هو و أبوه، و لم یسلم قلبه قطّ، و إنّما أسلم لسانه، و کان یذکر من حدیث معاویة و من فلتات قوله، و ما حفظ عنه من کلام یقتضی فساد العقیدة شیئاً کثیراً… إلی آخره.