logo-samandehi

راستگویى و زهد ابوذر

1- ابن سعد و ترمذى مرفوعا از طریق عبد اللّه بن عمرو بن عاص و عبد اللّه بن عمر و ابو درداء آورده‌اند که پیامبر گفت: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت کسى را که راستگوتر از ابوذر باشد. و روایت ترمذى با این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر و باوفاتر از ابوذر -شبیه عیسى پسر مریم- باشد، عمر بن خطاب مانند کسى که حسد برده باشد گفت:
اى رسول! آیا این صفات را براى او میشناسانى؟ گفت آرى بشناسیدش.

و روایت حاکم با این عبارت است: زمین در بر نمی‌گیرد و آسمان سایه بر سر نمی‌افکند کسى را که راستگوتر و باوفاتر از ابوذر- شبیه عیسى بن مریم- باشد، عمر برخاست و گفت اى رسول! آیا این ویژگى را براى او بشناسیم گفت آرى آن را براى او بشناسید.

و روایت ابن ماجه از طریق عبد اللّه بن عمر و به این عبارت است: پس از همه پیامبران، آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین دربر نگرفت کسى را که راستگوتر از ابوذر باشد.

و روایت ابو نعیم از طریق ابوذر با این عبارت است: آسمان سایه به سر نمی‌افکند و زمین در بر نمی‌گیرد گوینده‌اى را که راستگوتر از ابوذر- شبیه پسر مریم- باشد.

و روایت ابن سعد از طریق ابو هریره به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از ابوذر باشد هر کس شادمان می‌شود که فروتنى عیسى را بنگرد در ابوذر نگاه کند.

و روایت بو نعیم به این عبارت است: ماننده‌ترین مردم به عیسى در عبادت و پارسائى و نیکوکارى ابوذر است.

و روایتى که از طریق هجنع بن قیس رسیده به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین دربر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از ابوذر باشد و سپس مردى پس از من، هر که شادمان می‌شود که پارسائى و رهروى عیسى را بنگرد به ابوذر بنگرد.

و روایتى که از طریق على رسیده به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از ابوذر باشد و او جوینده چنان پارسائی‌اى است که مردم از رسیدن به آن ناتوان‏اند

و روایتى که از طریق بو هریره رسیده به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از ابوذر باشد اگر خواهید شبیه‌ترین مردم را به عیسى در نیکوکارى و خداپرستى و رفتار بنگرید بر شما باد به ابوذر.

و روایتى که از طریق بو درداء رسیده به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از بوذر باشد

و روایتى که از طریق مالک بن دینار رسیده به این عبارت است: آسمان سایه بر سر نیفکند و زمین در بر نگرفت گوینده‌اى را که راستگوتر از بوذر باشد هر کس شادمان می‌شود که پارسائى عیسى را بنگرد ابوذر را ببیند.
حدیث راستگوئى و پارسائى بوذر را با عبارت مختلفه ابن سعد، ترمذى، ابن ماجه، احمد، ابن ابى شیبه، ابن جریر، ابو عمر، بو نعیم، بغوى، حاکم، ابن عساکر، طبرانى و ابن جوزى آورده‌اند
برگردید به طبقات ابن سعد 4/167 و 168 چاپ لیدن، صحیح ترمذى 2/221، سنن ابن ماجه 1/68، مسند احمد 2/163 و 175 و 223، 5/197، 6/442، مستدرک حاکم 3/342، 4/480- که در هر دو جا جداگانه نیز حکم به صحت حدیث داده و ذهبى هم به حکم وى اعتراف کرده، مصابیح السنة 2/228، صفة الصفوة 1/240، استیعاب 1/84، تمیز الطیب از ابن دیبع ص 137، مجمع الزوائد 9/329، اصابه از ابن حجر 3/622، 4/64، جامع الصغیر سیوطى- از چندین طریق- شرح جامع الصغیر از مناوى 5/423- که می‌نویسد:
ذهبى گفته: سند این حدیث نیکو است و هیثمى گفته: میانجیان زنجیره‌ى احمد مورد اطمینانند و درباره بعضی‌شان اختلاف است- کنز العمال 6/169، 8/15 و 17

2- ترمذى در صحیح خود 2/221 مرفوعا آورده است که پیامبر گفت:
ابوذر در روى زمین با زهد عیسى راه می‌رود و روایت بو عمر در جلد 2 ص 664 استیعاب به این عبارت است: ابوذر در امت من بر پارسائى عیسى است و در ج 1 ص 84 به این عبارت: ابوذر در میان امت من بر پارسائى مانند عیسى است و با عبارت دیگر: هر کس شادمان می‌شود که فروتنى عیسى را بنگرد ابوذر را ببیند.
این حدیث را ابن اثیر نیز در اسد الغابه 5/186 به همان نخستین عبارت بو عمر آورده است.

3- طبرانى مرفوعا آورده است که پیامبر گفت: هر کس دوست دارد عیسى را با نیکوکارى و راستگوئى و جدیتش بنگرد ابوذر را ببیند کنز العمال 6/169، مجمع الزوائد 9/330

4- طبرانى از طریق ابن مسعود مرفوعا آورده است که پیامبر گفت:
هر کس شادمان می‌شود کسى مانند عیسى را در آفرینش و اخلاق بنگرد ابوذر را ببیند. مجمع الزوائد 9/330 کنز العمال 6/169

5- طبرانى از طریق ابن مسعود مرفوعا آورده است که پیامبر گفت: ابوذر در خداپرستی‌اش با عیسى مسابقه می‌دهد کنز العمال 6/169

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏8، ص: 440

رفتن به بالا