اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۲۹ فروردین ۱۴۰۳

شرح حال مولا مسیحای فسوی

متن فارسی

مولی مسیحای فسوی متولد 1037 متوفی 1127

مولی محمد مسیح- مشهور به مسیحا- پسر ملا اسماعیل فدشکوئی فسائی، که در شعر فارسی ” معنی ” تخلص می کرده، و در شعرعربیبه ” مسیح ” متخلص بوده، دانشمندی فیلسوف و حکیمی گرانمایه و فقیهی متبحر و ادیبی شاعر و خطیبی نویسنده بوده است،که همه، او را به ذکر جمیل یاد می کنند. احوالش در ” سوانح ” شاگردش شیخ علی حزین، و نجوم السماء ص 195 و فارسنامه2 و دیگر منابع آمده است. دانش را، از استاد کل آقا حسین خوانساری فرا گرفته است، و بسیار ازعلما نیز، از او تلمذ : ناصری 230کرده اند، و شیخ الاسلامی شیراز را در زمان سلطنت شاه سلیمان و شاه سلطان حسین به عهده داشت.

و خطبه های بلیغ از او، درروزی که آن سلاطین به اریکه فرمان روائی نشسته اند، از او به یادگار مانده است. بسال 1127 ، در سن نود سالگی بدرود حیات گفته، و آثارارزنده ای دارد که از آن جمله است: اثبات الواجب، رساله ای فارسی در قصر و اتمام، و حواشی بر حاشیه خفری که بر شرح تجرید نوشته است. این رساله را، شیخ قمی در ” الفوائد “الرضویه ” 643 :1 ذکر کرده، و اظهار داشته است که در کرمانشاه، آنرا دیده است.

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 489

متن عربی

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 489

الشاعر

المولى محمد مسیح الشهیر بمسیحا ابن المولى إسماعیل فدشکوئی الفسوی المتخلّص ب (معنى) فی شعره الفارسی، و بمسیح فی العربیّ منه، عالم فیلسوف، و حکیم بارع، و فقیه متضلّع، و أدیب شاعر، و خطیب کاتب، مذکور بالثناء الجمیل فی سوانح تلمیذه الشیخ علی الحزین، و نجوم السماء (ص 195)، و فارسنامه ناصری (2/230)، و غیرها أخذ العلم عن أستاذ الکلّ آقا حسین الخونساری، و أخذ عنه کثیرون من العلماء، تقلّد شیخوخة الإسلام بشیراز على عهد السلطان شاه سلیمان، و السلطان شاه حسین، و له یوم تسنّما عرش الملک خطبٌ بلیغة، توفّی سنة (1127) عن عمر یقدّر بالتسعین، و خلف آثاراً قیّمة لا یستهان بها منها: إثبات الواجب، و رسالة فارسیّة فی القصر و الإتمام، و حواشٍ على حاشیة الخفری على شرح التجرید، ذکرها له شیخنا القمی فی الفوائد الرضویّة (1/643) و قال: رآها فی کرمانشاه.