اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۲۹ فروردین ۱۴۰۳

شعر حسان در مدح حضرت فاطمه(س)

متن فارسی

و ان مریم احصنت فرجها                و جاءت بعیسی کبدر الدّجی‌
فقد احصنت فاطم بعدها                و جاءت بسبطی نبی الهدی‌«1»

گرچه مریم با پاک دامنی زیست و عیسی را همچون ماهی که در تاریکی بدرخشد بدنیا آورد.
بعد از او فاطمه نیز با پاک دامنی دو سبط و نواده پیامبر و راهنمای راه راستین را بجهانیان تقدیم داشت.

در این دو بیت حسان اشاره می‌کند به روایت صحیحی که از پیامبر اکرم در باره پاره تنش زهراء مرضیه فاطمه علیها السّلام وارد شده است که پیغمبر فرمود:

انّ فاطمة احصنت فرجها فحرّم اللّه ذرّیتها علی النّار:
همانا فاطمه دامنش را پاک نگهداشت و آلوده نساخت لذا خداوند ذریه و اولاد او را بر آتش جهنم حرام ساخت.

1- این روایت را حاکم در جلد سوم المستدرک ص 152 نقل کرده و گوید: این حدیثی است که اسنادش صحیح است.

2- خطیب خوارزمی در تاریخش جلد سوم ص 54.

3- محبّ الدین طبری در «ذخائر العقبی» ص 48 از ابی تمام در فوائد.

4- صدر الحفاظ گنجی شافعی در کتاب «الکفایة» ص 222 باسنادش از حذیفة بن الیمان که گوید:

رسول خدا فرمود: انّ فاطمة احصنت فرجها فحرّمها اللّه و ذرّیتها علی النار، و در ص 223 بسند دیگری از ابن مسعود بعبارات حذیفه این روایت را نقل کرده است.

5- جلال الدین سیوطی در ص 257 کتاب «احیاء المیت» این روایت را از ابن مسعود از طریق بزّار و ابی یعلی و عقیلی و طبرانی و ابن شاهین آورده است ولی در «جمع الجوامع» از طریق البزّار و العقیلی و طبرانی و حاکم با عبارت حذیفه یمانی نقل نموده است.

6- متّقی هندی در بخش اکمال کتاب «کنز العمال» جلد ششم ص 219 از طریق طبرانی با این عبارت روایت کرده است:

ان فاطمة احصنت فرجها و ان اللّه ادخلها باحصان فرجها و ذریتها الجنة
یعنی فاطمه پاک دامنی داشت و خداوند بواسطه عفت و پاکیش او را با ذریه‌اش داخل بهشت گرداند.

7- ابن حجر در «صواعق» از طریق ابی تمام و البزار و طبرانی و ابی نعیم بهمین عبارت روایت نموده و بعد گوید:

در روایت دیگری با این عبارت آمده است: فحرّمها اللّه و ذرّیتها علی النار، و در ص 112 از طریق البزار و ابی یعلی و طبرانی و حاکم با لفظ دوم روایت را نقل نموده است.

8- شبلنجی در ص 45 نور الابصار با هر دو لفظ روایت نموده است.

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 105

متن عربی

و من شعر حسّان:

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 106

 و إنْ مریمٌ أحصنت فرجها             و جاءت بعیسى کبدر الدجى‏

فقد أحصنت فاطمٌ بعدها             و جاءت بسبطَی نبیِّ الهدى «1»

 

یشیر إلى ما صحَّ عن النبیِّ الطاهر فی بضعته الصدّیقة فاطمة:

 «إنَّ فاطمة أحصنت فرجها، فحرّم اللَّه ذریّتها على النار».

أخرجه الحاکم فی المستدرک «2» (3/152) و قال: هذا حدیثٌ صحیح الإسناد. و الخطیب فی تاریخه (3/54)، و محبّ الدین الطبری فی ذخائر العقبى (ص 48) عن تمّام فی فوائده «3»، و صدر الحفّاظ الکنجیّ الشافعیّ فی الکفایة «4» (ص 222) بإسناده عن حذیفة بن الیمان، قال: قال رسول اللَّه: «إنَّ فاطمة أحصنت فرجها فحرَّمها اللَّه و ذریّتها على النار».

و فی (ص 223) بسند آخر عن ابن مسعود بلفظ حذیفة. و السیوطی فی إحیاء المیت (ص 257) عن ابن مسعود من طریق البزّار و أبی یعلى و العقیلی و الطبرانی «5» و ابن شاهین، و أخرجه فی جمع الجوامع «6» من طریق البزّار «7» و العقیلی و الطبرانی و الحاکم بلفظ حذیفة الیمانی.

 

و ذکر المتّقی الهندی فى إکماله فی کنز العمّال «8» (6/219) من طریق الطبرانی بلفظ: «إنَّ فاطمة أحصنت فرجها، و إنَّ اللَّه أدخلها بإحصان فرجها و ذریّتها الجنّة».

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 107

و ابن حجر فی الصواعق «1» من طریق تمّام و البزّار و الطبرانی و أبی نعیم باللفظ المذکور، و قال: و فی روایة: «فحرّمها اللَّه و ذریّتها على النار». و رواه فی (ص 112) من طریق البزّار و أبی یعلى و الطبرانی و الحاکم باللفظ الثانی. و ذکره الشبلنجی فی نور الأبصار «2» (ص 45) باللفظین.