شهاب الدین بن شمس الدین دولت آبادی، متوفای 1049 در “هدایه السعداء” گوید در “تشریح” گوید: ابوالقاسم (رح) گفت: هر کس بگوید که علی از عثمان افضل است چیزی بر او نیست (یعنی سخن به گزاف نگفته) به علت اینکه ابو حنیفه رضی الله عنه و ابن مبارک گفته اند: هر کس بگوید: علی افضل عالمین است، یا افضل مردم است، یا بزرگترین بزرگان است، بر او چیزی نیست (سخن به مبالغه و گزاف نگفته) برای اینکه مراد از این (تفضیل) افضیلت نسبت به مردم عصر و زمان خلافت او است مانند سخن(پیغمبر صلی الله علیه و آله) “من کنت مولاه فعلی مولاه ” یعنی در زمان خلافتش و مانند این کلام در قرآن و در احادیث و اقوال علماء از تعداد و احصاء خارج است.
و نیز در “هدایه السعداء” گفته که: در (حاصل التمهید فی خلافه ابی بکر و دستور الحقایق) چنین آمده که: همانا پیغمبر صلی الله علیه و آله چون از مکه مراجعت فرمود در غدیرخم فرود آمد و امر فرمود جهاز شتران را بر یکدیگر گرد آوردند و مانند منبری ساخت پس بر آن رفت و فرمود: آیا نه این است که من به مومنین اولی (سزاوارتر) هستم از خودشان؟ گفتند آری چنین است، پس فرمود: “من کنت مولاه فعلی مولاه، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه، و انصر من نصره، و اخذل من خذله ” و خدای عز و جل فرمود “: انما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا: الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون ” و اهل سنت گفته اند: مراد از حدیث ” من کنت مولاه فعلی مولاه ” یعنی در وقت خلافت و امامت او.
الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 1، ص: 687
علامه امینی در پاورقی می نویسد: قصد ما از ذکر این قول و اقوال بعد از آن صرفا موافقت( این علماء) در مفاد «ولایت» است و اما در زمان ولایت و افضلیت، ما با این مرد هم عقیده نیستم و در مطالب گذشته بررسى و بحث کامل نموده ایم و در مطالب بعد هم بیان صریح ما در این موضوع خواهد آمد.)