اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۷ خرداد ۱۴۰۲

غدیریه ابن ابی شافین بحرانی

متن فارسی

ابن ابى شافین بحرانى

– بزرگترین داغ و مصیبتى که در زندگى داشته‌ام، بلکه مصیبت گرانى که دیگر مصائب در پیش آن کوچک و بیمقدار است.
– داغ و اندوهى که همه آفاق پر فروغ را تاریک کرده، و چهره تقوى و دین را دژم و غبارین ساخته است،
– مصیبتى که کوههاى بلند، از رویاروئى با آن فرو می‌ریزد، و فروغ یقین و ایمان. مکدر و تاریک می‌گردد …

ادامه این ابیات به اینجا می‌رسد که:
– پیامبر بزرگوار که از سرزمین مکه پاى بیرون نهاد، و کسى را که مقامش را پنهان داشته بودند، معرفى نکرده بود.
– آنگاه که به سوى غدیر حرکت کرد، جبرئیل امین بر او بشارت آورد.
– بر اینکه على را جانشین و ولى خود معرفى کند، این فرمان وحى الهى است، که نباید در رساندن آن درنگ شود.
– گروهى از حاجیان که پیش افتاده بودند، آنها را برگرداند.
– و گروههایى هم که هنوز بدنبال او می‌آمدند، به محل غدیر رسیده و گرد آمدند.
– و آن سرزمینى بود که پیش از آن، هیچ سواره‌اى آنجا که آتش حرارت همواره شعله‌ور بوده، فرود نیامده بود.
– پیامبر بزرگوار بر منبر جهاز شتران بالا رفت. و رساندن پیام مهم و ارشاد با شکوهى را آغاز کرد.
– نخست بر خداوند بزرگ ثنا و تقدیس فرمود، و آنگاه به ستودن مرتضى علیه السّلام پرداخت و چنین فرمود:
– از جانب خدا بر من فریضه‌اى رسیده که هرگاه آن را ادا نکنم، براستى که کوتاهى کرده‌ام.
– من بنام خدا: به تبلیغ رسالتش قیام کرده‌ام، و این خدا است که در رساندن حق یاورى می‌کند.
– على در میان امت من، برادر من محسوب می‌شود، و جانشین من است.
– اوست که دین خدا را یارى می‌دهد، و خدا نیز یار همه ما است.
– فرمانبرى از على، براى هر مؤمنى واجب است، و سرپیچى از فرمان او گناهى نابخشودنى است.
– هان، این سخن مرا آویزه گوش کنید، و همواره به فرمان او باشید، و در جنب اوامر الهى از او اطاعت کنید، تا بهره‌مند گردید.
– آیا من بر نفسهاى شما. از خودتان نزدیکتر و اولى نیستم؟ همگى گفتند: بلى یا رسول اللّه، این نص قرآن است، که همه جا خوانده می‌شود.
– آنگاه فرمود: آگاه شوید که هر کسى را که من مولا و پیشواى او هستم پس از من، این على پیشواى اوست.

این بود ابیاتى چند که از قصیده مفصل شاعر بزرگوارمان «ابن ابى شافین» در اینجا نقل کردیم. این قصیده بر پانصد و هشتاد بیت بالغ می‌شود، که در جنگهاى نفیس خطى یافته می‌شود.

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 307

متن عربی

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 307

79- ابن أبی شافین البحرانی

المتوفّى بعد (1001)

أجلُّ مصابی فی الحیاة و أکبرُ             مصابٌ له کلُّ المصائبِ تصغرُ

مصابٌ به الآفاقُ أظلم نورها             و وجه التقى و الدین أشعث أغبرُ

مصابٌ به أطواد علمٍ تدکدکت             و أصبح نور الدین و هو مغبّرُ

 

إلى أن قال فیها:

و سار النبیُّ الطهرُ من أرضِ مکةٍ             و قد ضاق ذرعاً بالذی فیه أضمروا

و لمّا أتى نحو الغدیر برحلِهِ             تلقّاه جبریلُ الأمینُ یبشِّرُ

بنصب علیٍّ والیاً و خلیفةً             فذلک وحیُ اللَّهِ لا یتأخّرُ

فردَّ من القوم الذین تقدّموا             و حطّ أُناسٌ رحلَهم قد تأخّروا

و لم یک تلک الأرضُ منزلَ راکبٍ             بحرِّ هجیرٍ نارُه تتسعّرُ

رقى منبرَ الأکوارِ طهرٌ مطهّرٌ             و یصدعُ بالأمرِ العظیمِ و یُنذرُ

فأثنى على اللَّهِ الکریمِ مقدّساً             و ثنّى بمدحِ المرتضى و هو مخبرُ

بأن جاءنی فیه من اللَّهِ عزمةٌ             و إن أنا لم أصدعْ فإنّی مقصّرُ

و إنّی على اسمِ اللَّه قمتُ مبلّغاً             رسالتَه و اللَّهُ للحقِّ ینصرُ

علیٌّ أخی فی أُمّتی و خلیفتی             و ناصرُ دینِ اللَّهِ و الحقُّ یُنصرُ

و طاعتُه فرضٌ على کلِّ مؤمنٍ             و عصیانُه الذنبُ الذی لیس یُغفرُ

 

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 308

ألا فاسمعوا قولی و کونوا لأمرِهِ             مطیعین فی جنبِ الإلهِ فتُوجَروا

أ لستُ بأولى منکمُ بنفوسِکمْ             فقالوا نعم نصٌّ من اللَّهِ یذکرُ

فقال ألا من کنت مولاه منکمُ             فمولاه بعدی و الخلیفةُ حیدرُ

 

التقطنا هذه الأبیات من قصیدة کبیرة لشاعرنا- ابن أبی شافین- تبلغ خمسمائة و ثمانین بیتاً توجد فی المجامیع المخطوطة العتیقة.