اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۱ اردیبهشت ۱۴۰۳

غدیریه دعبل‏ خزاعی (قصیده تائیه)

متن فارسی

دعبل خزاعی شهید به سال 246 [قصیده تائیه مشهور دعبل‏]

نوحه‌ گران گنگ و گویا با ناله‌ها و آههای سوزان خود به گفتگو پرداختند و با نفسهای خود از راز درون دلباختگان روزگاران پرده برگرفتند و به یاری و یاوری هم شتافتند تا صفوف ظلمت شب، به سپیده دم در هم شکست.
درود دلباخته دردمند بر آن عرصه‌ها و سرزمینهائی باد که از سیه چشمان تهی ماند. به یاد دارم که آن سرزمینها، سبز و خرم و الفتگاه سمنبران خوشبوی و شرم آگین بود.
شبهائی به خاطر می‌آرم که وصال را بر کینه و فراق چیره می‌ساخت و نزدیکیها بر دوریها فائق می‌آمد.
ماهرویان پرده از رخسار برگرفته، به ما دیده می‌دوختند و گونه‌ها را به دست می‌نهفتند. و روزهای من به سر مستی دیدارشان و شبهایم به خوشدلی از یادشان می‌گذشت.
وقوف من به روز «عرفه» در «محسّر عرفات» چه حسرتها برانگیخت و زمانه را بنگر که با پیمان شکنی و تفرقه اندازیهای بسیارش با حکومت‏های مسخره و کسانی که به دنبال آنها، جویای روشنی از دل تاریکیها بودند، چه جنایتها به مردم کرد.
پس از روزه و نماز، چگونه و از کجا می‌توان خواستار قرب خدا شد؟
جز از راه مهرورزی به فرزندان و دودمان پیغمبر و کینه توزی به تبار «مروان» و «بنی امیه» و «هند» و کارهای «سمیه» و فرزندش «زیاد» که همه اینها کافران و تبهکاران عالم اسلامند. اینان، پیمان و فرمان قرآن و آیات محکم آن را به دروغ و شبهه انگیزی گسستند.
و این آزمایشی بود که پرده از چهره آنان و دعویهای ضلال و زشت و ناپسندشان برگرفت.
میراثی بی‌قرابت! و ملکی بدون هدایت! و حکومتی بی‌مشورت! و بدون وجود رهبر!!
اینها دردهائی است که مزرع سبز فلک را در چشم ما خونین می‌نماید و طعم آب شیرین به کام تلخ می‌شود.
آنچه، این روشها را در میان مردم آسان نمود، بیعت ناگهانی و بی‌پیش- اندیشی با ابو بکر و گفتار آشکار «سقفیان» در ادعای بی‌پرده و ضلال آمیز میراث خواری بود.
اگر امور به علی وصی پیغمبر می‌سپردند، کارها به برکت وجودش که مأمون از لغزش بود، نظام می‌گرفت.
وی برادر پیغمبر پاک نهاد و مرد میدان کارزار بود.
آنان که منکرند، گواه راستین علی، «غدیر» و «بدر» و کوههای بلند «احد» و آیات خواندنی قرآن در فضلش، و خوراک بخشیهایش به گاه سختی، و صفات تابناک و منقبتهائی است که وی دارا بود و در آنها بر دیگران پیشی داشت.

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 495

متن عربی

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 495

10- دعبل الخزاعی

الشهید (246)

          تجاوبنَ بالإرنان و الزفراتِ             نوائحُ عُجمُ اللفظِ و النطقاتِ‏

             یُخَبِّرنَ بالأنفاسِ عن سِرِّ أنفُسٍ             أُسارى هوىً ماض و آخرَ آتِ‏

             فأسعدن أو أسعفن حتى تقوّضت «1»             صفوف الدجى بالفجر منهزماتِ‏

             على العرصاتِ الخالیاتِ من المَها             سلام شجٍ صبٍّ على العَرَصاتِ «2»

             فعهدی بها خُضْر المعاهد مألفاً             من العَطِرات البیضِ و الخَفِراتِ «3»

             لیالیَّ یعدینَ الوصال على القِلى             و یعدی تدانینا على الغُرُباتِ‏

             و إذ هُنَّ یَلْحَظنَ العیون سوافراً             و یَستُرْنَ بالأیدی على الوَجناتِ‏

             و إذ کلَّ یومٍ لی بلحظیَ نشوةٌ             یبیتُ بها قلبی على نشواتِ‏

             فکم حسراتٍ هاجها بمُحَسِّرٍ «4»             وقُوفیَ یوم الجمع من عَرَفاتِ‏

             أ لم تر للأیّام ما جرَّ جورُها             على الناس من نقصٍ و طولِ شتاتِ‏

             و من دُوَلِ المستهزئین و من غدا             بهم طالباً للنور فی الظلماتِ‏

             فکیف و من أنّى بطالبِ زُلفَةٍ             إلى اللَّه بعد الصومِ و الصلواتِ‏

 

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏2، ص: 496

         سوى حبِّ أبناء النبیِّ و رهطِهِ             و بُغضِ بنی الزرقاء و العَبَلاتِ‏

             و هندٍ و ما أدّت سُمیّةُ و ابنُها             أولو الکفرِ فی الإسلامِ و الفَجَراتِ‏

             هُمُ نقضوا عهدَ الکتاب و فرضَهُ             و مُحْکَمَهُ بالزورِ و الشبُهاتِ‏

             و لم تکُ إلّا محنةٌ کَشَفتْهُمُ             بدعوى ضلال من هنٍ و هَناتِ‏

             تراثٌ بلا قربى و ملکٌ بلا هدى             و حکمٌ بلا شورى بغیر هُداةِ

             رزایا أَرَتنا خُضرةَ الأفقِ حُمرةً             و رَدّتْ أُجاجاً طعمَ کلِّ فراتِ‏

             و ما سَهّلَتْ تلک المذاهبَ فیهمُ             على الناس إلّا بیعةُ الفلَتاتِ «1»

             و ما قیل أصحاب السقیفة جهرةً             بدعوى تُراثٍ فی الضلال نتاتِ «2»

             و لو قلّدوا الموصى إلیه أمورَها             لزَمّتْ بمأمونٍ عن العثراتِ‏

             أخی خاتَمِ الرُّسلِ المصفّى من القذى             و مُفْتَرِسِ الأبطالِ فی الغَمَراتِ‏

             فإن جَحَدوا کان الغدیرُ شهیدَهُ             و بدرٌ و أُحدٌ شامخُ الهضباتِ‏

             و آیٌ من القرآن تُتلى بفضلِهِ             و إیثاره بالقوتِ فی اللزباتِ‏

             و غُرُّ خِلالٍ أدرکتْهُ بِسبقِها             مناقبُ کانت فیهِ مؤتنفاتِ «3»