اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۱۱ خرداد ۱۴۰۲

غدیریه سید ابو علی انسی

متن فارسی

– فرمان خداى سبحانه و تعالى است که در اختلاف و تنازعات کار خود را به حضرتش واگذاریم، از او دستور بگیریم «1».
– و نیز از بهترین پیامبران و برگزیده‌ترین آنان در گفتار و کردار پیروى کنیم.
– پس چرا بر سر چیزى بزرگ اختلاف باید داشت، که مخالفت با آن گمراهى آشکار است؟
– او در مقام بهترین مخلوقات. آنجا که مردم از روى گمراهى افرادى را برگزیده‌اند، حکم سعادت ما را آورده است.
– اکنون بگو که چه کسى حریم مخالفان راه خدا را شناسانده، و چه کسى حلال خدا را حرام کرده است؟
– و بر من عرضه بدار، که در پاسخ آنچه خدا دستور فرموده و اقوال دیگرى که بما رسیده، چه باید گفت؟
– مخالفان پنداشته‌اند، که نص قرآن درباره وصى پیامبر، پوشیده و مبهم است، مخالفانى که بجز على را وصى پنداشته‌اند.
– تنها حدیث «غدیر» درباره نظر پیامبر و گزینش او براى همگان کافى است.
– اما دریغا که سخنان تفرقه افکن، سراسر ظلمات را فرا گرفته است «1».

شرح حال شاعر:
سید ابو على احمد پسر محمّد حسنى یمنى انسى «2»، یکى از بزرگان یمن و از مؤلفان جارودیه است. صاحب «نسمة السحر» درج 1، از او بخوبى یاد کرده و گفته که شعر زیاد در بیان عقاید دارد. متوکل از زبان او می‌ترسید، چنانکه یک روز در «سوده» به حضور متوکل آمد، و او را در اینکه در انجام نیازمندیها و حوائجش قصور رفته، نکوهش کرد. پس متوکل دستور داد حاجاتش را رفع کردند و گفت: من فقط به اینکه یک حاجت ترا روا کنم، خشنود نیستم.
پس سید گفت: من نیاز دارم آن بالش هندى را که بر روى آن نشسته‌اى، به من بدهى. متوکل فورا برخاست، و آن بالش هندى را بدو بخشید. و سید او را در شعر خویش مدح کرد.

در سال 1079 وفات. فرزندش سید احمد- که در فصل آینده از او یاد خواهیم کرد- دانش و ادب او را به ارث برده است.

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 405

متن عربی

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 405

86- السیّد أبو علیّ الأنسی

المتوفّى (1079)

أمر اللَّه فی التنازع بالردّ             إلیه سبحانه و تعالى «1»

و إلى خیرِ خلِقِه سیّدِ الرس             ل و أزکاهمْ فعالًا و مقالا

فلما ذا غدا التنازع فی أم             رٍ عظیمٍ قد خالفوه ضلالا

حکمت فی مقامِ خیرِ البرایا             حین ولّى تیهاً رجالٌ رجالا

فأبن لی ما حال من خالف اللَّه             و من صیّرَ الحرامَ حلالا

و اعرضِ القولَ فی الجوابِ على ما             أنزلَ اللَّهُ و اطرحِ الأقوالا

زعم النصَّ فی الوصیِّ خفیّا             من رمى النصبُ أصغریه و غالا

و حدیث الغدیر یکفیه ممّا             قال فیه محمدٌ و استقالا

غیر أنَّ الضغائن القرشیّا             ت بها کانت اللیالی حبالا «2»

 

الشاعر

السید أبو علیّ أحمد بن محمد الحسنی الیمنی الأنسی «3» أحد أعیان الیمن

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏11، ص: 406

و مؤلّفیها الأفاضل من الجارودیّة، ذکره صاحب نسمة السحر «1» (ج 1) و أطراه، و له شعر کثیر فی العقائد، و کان المتوکّل یتّقی لسانه، حتى إنّه دخل إلیه یوماً بالسودة، فجعل یعاتبه على تقصیره فی حقّه فقضى له جمیع حوائجه، و قال: أنا لا استحلّ أن أردّ حاجةً واحدةً من حوائجک. فقال السید: و أحتاج إلى هذه الوسادة الهندیّة التی تحتک، فقام المتوکّل عنها و أخذها السید و مدحه بشعره، توفّی سنة (1079) و ورث أدبه الباهر ولده السید أحمد الآتی ذکره فی القرن الآتی.