اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۳۰ تیر ۱۴۰۳

فرار ابوبکر و عمر از جنگ خیبر

متن فارسی

فرار خلفا از جنگ خیبر طبق حدیث «الرایة»

علی و پسر عباس گفته اند: رسول خدا (ص) بوبکر را به خیبر فرستاد و او شکست خورد و با همراهان برگشت فردا عمر را به همین مهم فرستاد او نیز شکست خورد و برگشت چرا که هم او یارانش را ترسو یافته بود و هم یارانش او را.
روایت فوق را چنانکه در مجمع الزوائد 9- 124 می خوانیم طبرانی و بزار آورده اند و رجال اسناد بزار از رجال صحیح است مگر محمد بن عبد الرحمن که صدوق شمرده شده، شکست یافتن آن دو مرد در روز خیبر را قاضی عضدایجی نیز در مواقف آورده و شارحان وی نیز جز اعتراف به آن راهی نیافته اند (شرح مواقف 3: 276) و چنانچه در ص 483 مطالع می خوانیم قاضی بیضاوی هم در طوالع الانوار آن را آورده است.
آنچه از گریختن آندو در آن روز پرده بر می دارد سخن رسول خدا (ص) است پس از گریختنشان: فردا علم جنگ را به کسی خواهم داد که خدا و رسولش را دوست می دارد و خدا و رسولش او را دوست می دارند خدا به دست او (ما را) به پیروزی می رساند و گریز پا هم نیست و در عبارت دیگر: تاخت کننده ناگریز پا است و در عبارت دیگر: سوگند به آن که روی محمد را گرامی داشت آن را بمردی خواهم داد که نگریزد و در عبارتی: راستی آن را به مردی خواهم داد که بر نگردد تا خدا او را فاتح سازد و در عبارتی: به پشت بر نمی گردد. «1»

  الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 7، ص: 271

متن عربی

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 4، ص: 94

 

قال فیه النبیُّ صلی الله علیه و آله و سلم: «لأُعطینَّ الرایة غداً رجلًا یحبُّ اللَّه و رسوله، و یحبّه اللَّه و رسوله، کرّاراً غیر فرّار»

 

 

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 7، ص: 271

 

قال علیّ و ابن عبّاس: بعث رسول اللَّه صلی الله علیه و آله و سلم أبا بکر إلی خیبر فرجع منهزماً و من معه، فلمّا کان من الغد بعث عمر فرجع منهزماً یُجبِّن أصحابَه و یُجبِّنه أصحابُه.

أخرجه الطبرانی و البزّار کما فی مجمع الزوائد (9/124)

و رجال إسناد البزّار رجال الصحیح غیر محمد بن عبد الرحمن و محلّه الصدق «1»، و ذکر انهزام الرجلین یوم خیبر القاضی عضد [الدین ] الإیجی فی المواقف «2» و أقرّه شرّاحه کما فی شرحه»

 (3/276)، و ذکره القاضی البیضاوی فی طوالع الأنوار کما فی المطالع (ص 48).

و یُعرب عن فرارهما یوم ذاک

قول رسول اللَّه صلی الله علیه و آله و سلم بعد ما فرّا: «لأعطینّ الرایة غداً رجلًا یحبّ اللَّه و رسوله، و یحبّه اللَّه و رسوله، یفتح اللَّه علی یدیه لیس بفرّار». و فی لفظ: «کرّار غیر فرّار». و فی لفظ: «و الذی کرّم وجه محمد لأعطینّها رجلاً لا یفرّ»، و فی لفظ: «لأدفعنّ إلی رجل لن یرجع حتی یفتح اللَّه له». و فی لفظ:

الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج 7، ص: 271

 «لا یولّی الدبر» «1».