logo-samandehi

مدت زمان محاصره عثمان

نکته ای که در میان روایات تاریخی جلب نظر می کند اختلافی ‌است که در مدت محاصره به نظر می رسد، این اختلاف در ظاهر معنی روایات تاریخی است، و با دقت لازم دانسته می شود که هر یک به جنبه ای از حقیقت اشاره دارند، و می توان میانشان وفق داده و زمان حقیقی محاصره را به طور تقریب دریافت.

واقدی می نویسد : او را 49 روز در محاصره داشتند. زبیر می گوید : او را دو ماه و بیست روز در محاصره داشتند. یا به روایتی دیگر : او را چهل شب در محاصره داشتند. ابن‌کثیر می نویسد : محاصره بیش از یک ماه طول کشید، و گفته اند بیش از چهل و چند روز. شعبی می گوید : مدت محاصره 22 شب بوده است. به موجب یکی از روایات طبری مدت محاصره 40 شب بوده و از وقتی که (انقلابیون استانها) به‌مدینه آمده اند تا کشته شدن عثمان 70شب بوده است. در بعضی روایات آمده که عثمان را 20 روز پس از ماجرای جهجاه (که قبلا نقل شد) به محاصره درآورده اند. و از اینگونه روایات. ممکن است هر یک از این روایات به قسمتی از مدت دو محاصره یا مدت یکی از آن دو اشاره داشته باشد یا مبدا محاصره را وقتی گرفته باشد که انقلابیون به مدینه رسیده و در اطراف‌خانه عثمان اردو زده و جمع شده اند یا آغاز محاصره را هنگامی گرفته باشد که او را در فشار گذاشته و عرصه را بر او تنگ نموده اند یا آنگاه که از ورود آب به خانه اش جلو گرفته اند یا آن زمان که از آمد و شد مردم به خانه‌اش جلوگیری کرده اند، یا مبدا محاصره را وقتی شمرده اند که مخالفان‌ استانها به مدینه آمده اند یا زمانی که مردم مدینه به گرد خانه عثمان به ایشان پیوسته اند . بدینسان می توان آن روایات را با هم جمع کرده ، وفق داده و ترتیب زمانی حوادث مهمی را که ‌با اجتماع مردم علیه عثمان و قتل وی ملازمه داشته به دست آورد.

الغدیر فى الکتاب و السنه و الادب، ج‏9، ص: 263 و 264

رفتن به بالا