اولین دایرةالمعارف دیجیتال از کتاب شریف «الغدیر» علامه امینی(ره)
۲ اردیبهشت ۱۴۰۳

میدان بزرگ کوفه و استفاده از کلمه «مولیٰ»

متن فارسی

از جمله آنان (که همین معنی را از ولایت فهم نموده اند) آن گروهی هستند که بر امیرالمومنین علیه السلام در میدان وسیع کوفه وارد شدند در حالی که عرض میکردند: السلام علیک یا مولانا. امام علیه السلام برای واقف ساختن سایر شنوندگان و حاضرین بر معنی درست، از آنها توضیح خواست و فرمود: من چگونه مولای شما هستم در حالی که شما گروهی از عرب هستید؟ آنان در جواب آن حضرت عرض کردند: ما از رسول خدا صلی الله علیه و آله در روز غدیر خم شنیدیم که میفرمود: “من کنت مولاه فعلی مولاه”

خواننده گرامی خود میداند: آن مولویت که در نظر عرب (عربی که هرگز در برابر هر کس خاضع نمیشود) مورد اهمیت و دارای عظمت است تنها، محبت یا نصرت و یا سایر معانی عرفی مولی نبوده. بلکه این مولویت همان ریاست کبری و سروری است که تحمل آن برای آنان سخت و دشوار بوده مگر موجبی برای خضوع و گردن نهادن آنها در قبال آن معنی دست دهد، و معنای مزبور همان است که در حضور آن جمعیت امیرالمومنین علیه السلام به طور استفهام توضیح خواست و آنها را ملزم ساخت که در جواب آن حضرت عرض نمودند که از نص و تصریح رسول خدا صلی الله علیه و آله آن را فهمیده اند و درک نموده اند.

(الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، ج‏1، ص: 614)

متن عربی

و من أولئک:
النفرُ الذین وافوا أمیر المؤمنین علیه السلام فی رحبة الکوفة قائلین: السلام علیک یا مولانا. فاستوضح الإمام علیه السلام الحالة لإیقاف السامعین علی المعنی الصحیح، و قال: «کیف أکون مولاکم و أنتم رهطٌ من العرب؟»
فأجابوه: إنَّا سمعنا رسول اللَّه صلی الله علیه و آله و سلم یقول یوم غدیر خُمِّ: «من کنتُ مولاه فعلیٌّ مولاه».
عرف القارئ الکریم أنَّ المولویّة المستعظمة عند العرب- الذین لم یکونوا یتنازلون بالخضوع لکلِّ أحد- لیست هی المحبّة و النصرة و لا شیئاً من معانی الکلمة، و إنَّما هی الرئاسة الکبری التی کانوا یستصعبون حمل نیرها إلّا بموجبٍ یُخضعهم لها، و هی التی استوضحها أمیر المؤمنین علیه السلام للملإ باستفهام، فکان من جواب القوم: أنَّهم فهموها من نصِّ رسول اللَّه صلی الله علیه و آله و سلم.